Íslenskir áhrifavaldar bera mest traust til sænskra, þýskra og kanadískra alþjóðafyrirtækja. Íslensk fyrirtæki lenda í fjórða til fimmta sæti yfir þau fyrirtæki sem mesta traustsins njóta. Um 61% segjast bera frekar eða mikið traust til alþjóðafyrirtækja með höfuðstöðvar á Íslandi en mest traust er borið til sænskra fyrirtækja (75%), þýskra (74%) og kanadískra (66%). Japönsk fyrirtæki deila svo fjórða til fimmta sætinu með þeim íslensku.

Þetta er meðal niðurstaðna nýrrar rannsóknar Capacent Gallup og AP almannatengsla á trausti íslenskra „áhrifavalda“, en rannsóknin er sambærileg alþjóðlegri könnun sem almannatengslafyrirtækið Edelman hefur framkvæmt síðustu átta ár. Niðurstöðurnar voru kynntar á málþingi í Salnum í Kópavogi 3. maí.

Sænsk, þýsk og kanadísk fyrirtæki tróna einnig á toppi alþjóðlegu rannsóknarinnar, en athyglisvert verður þó að teljast að Íslendingar beri minna traust til íslenskra fyrirtækja heldur en fyrirtækja frá þessum þremur löndum. Minnst traust bera íslenskir áhrifavaldar svo til rússneskra (1%), mexíkóskra (3%), brasilískra (4%) og pólskra (7%) fyrirtækja.

Fjörugar umræður á málþingi
Á málþinginu í Salnum fluttu erindi þau Halla Tómasdóttir, framkvæmdastjóri Viðskiptaráðs Íslands, Áslaug Pálsdóttir, framkvæmdastjóri AP almannatengsla, David Brain, framkvæmdastjóri Edelman í Evrópu og Guðbjörg Andrea Jónsdóttir, rannsóknastjóri Capacent. Jafnframt fóru fram fjörugar pallborðsumræður þar sem fulltrúar viðskiptalífs, fjölmiðla og stjórnmálamanna ræddu helstu niðurstöður íslensku könnunarinnar og báru saman við niðurstöður alþjóðlegu könnunar Edelman.

Í pallborðinu tóku þátt Guðlaugur Þór Þórðarson, alþingismaður, Edda Rós Karlsdóttir,
forstöðumaður greiningardeildar Landsbankans, Jón Sigurðsson, forstjóri Össurar,
Þórður Friðjónsson, forstjóri OMX á Íslandi, Katrín Jakobsdóttir, varaformaður
Vinstri grænna, Þórir Guðmundsson, ritstjóri Vísis, og Agnes Bragadóttir, blaðamaður
á Morgunblaðinu.

Meira traust til ríkisstjórnarinnar en viðskiptalífsins
Meðal annarra niðurstaðna var að íslenskir áhrifavaldar treysta ríkisstjórninni betur en viðskiptalífinu, fjölmiðlum, frjálsum félagasamtökum og trúfélögum. Um 54% þeirra bera frekar mikið eða mikið traust til ríkisstjórnarinnar, 46% treysta viðskiptalífinu, 35% fjölmiðlum og lestina reka frjáls félagasamtök (25%) og trúfélög (11%). Í sambærilegri alþjóðlegri könnun nýtur viðskiptalífið hins vegar að jafnaði meira trausts en ríkisstjórnir í öllum heimshlutum.

Séu niðurstöðurnar hér á landi bornar saman við niðurstöður nýjustu alþjóðlegu könnunarinnar, sem nær til 18 landa, kemur í ljós að viðhorf íslenskra áhrifavalda hvað þetta varðar er í stórum dráttum svipað og í Svíþjóð. Auk Svía og Íslendinga eru Hollendingar eina Evrópuþjóðin sem ber meira traust til ríkisstjórnarinnar heldur en viðskiptalífs, fjölmiðla, frjálsra félagasamtaka og trúfélaga. Sé tekið meðaltal af hverjum heimshluta fyrir sig nýtur viðskiptalífið meira trausts en ríkisstjórnir í öllum heimshlutum. Traust til trúfélaga mælist hvergi jafnlítið og hér á landi meðal þeirra Evrópulanda sem þátt taka í könnuninni.

Fáir treysta smásöluverslun – flestir heilbrigðisgeiranum
Einungis 22% íslenskra áhrifavalda treysta smásöluverslun frekar mikið eða mikið. Þetta er umtalsvert minna traust heldur en mælist í alþjóðlegu könnuninni, þar sem að meðaltali 61% segjast treysta smásöluverslun. Af þeim geirum sem mældir voru hér á landi nýtur einungis skemmtanaiðnaður minna trausts (5%).

Heilbrigðisgeirinn nýtur langmests trausts hér á landi, en 79% segjast bera frekar mikið eða mikið traust til hans. Næst koma tæknifyrirtæki (62%), bankar (56%), orkufyrirtæki (52%) og sérfræðingar (50%). Athygli vekur að íslenskir áhrifavaldar treysta heilbrigðisgeiranum mun betur en erlendir, því að meðaltali treysta 63% svarenda í þróuðum löndum heilbrigðisgeiranum og 57% í þróunarlöndunum. 

Útvarpsfréttir, viðskiptamiðlar og fjármálasérfræðingar áreiðanlegastir, skemmtiefni og blogg óáreiðanlegust
Þegar spurt er hversu áreiðanlegar upplýsingar og umfjöllun um einstök fyrirtæki eru eftir því hvaðan þær eru fengnar kemur í ljós að íslenskir áhrifavaldar telja útvarpsfréttir áreiðanlegastar. Um 75% segja þær vera frekar eða mjög áreiðanlegar, en fast á hæla þeim með 74% koma greinar í viðskiptablöðum og skýrslur frá verðbréfa- eða greiningarfyrirtækjum. Sjónvarpsfréttir ná 66% en greinar í dagblöðum ekki nema 42%. Minnstur er áreiðanleiki auglýsinga (5%), bloggsíðna og skemmtiefnis svo sem kvikmynda og sjónvarpsþátta (3%).

Sérfræðingar trúverðugir,
íþróttamenn, skemmtikraftar og bloggarar ekki
Háskólakennarar, fjármálasérfræðingar, „fólk eins og þú“, forstjórar/yfirmenn svarenda og læknar njóta mikils trausts á Íslandi, en á bilinu 66-68% svarenda telja upplýsingar sem fást frá þessum aðilum trúverðugar.

Um 43% telja forstjóra fyrirtækis trúverðuga og 42% almenna starfsmenn fyrirtækis. Minnst traust er hins vegar borið til skemmtikrafta eða íþróttamanna (5%) og bloggara (4%).

Könnun Capacent Gallup er sambærileg traustskönnun Edelman, en hún mælir viðhorf skilgreindra áhrifavalda. Þeir eru háskólamenntað fólk á aldrinum 35-64 ára sem fylgist með fjölmiðlum og hefur heildartekjur yfir 400.000 krónum á mánuði.

Líflegar umræður spunnust á pallborðinu um niðurstöður traustskönnunarinnar.